Informatie over Abortus in Nederland

deze antwoorden kunnen slechts gewijzigd worden na goedkeuring

door het Nederlands Genootschap van Abortusartsen.

1.Je bent bang zwanger te zijn... wat nu?

Heb je onveilige sex gehad, of is het condoom geknapt? Als dat minder dan 3 dagen geleden is gebeurd, kan je je huisarts om de "morning after pil" vragen. Als het korter dan een week geleden is kan je huisarts je verwijzen voor het meteen plaatsen van een spiraaltje in je baarmoeder. Dat voorkomt het doorgaan van de zwangerschap en beschermt je bovendien tegen een nieuwe zwangerschap . Als je al meer dan een week over tijd bent, doe dan een zwangerschapstest. Die kan je bij Kruidvat en elke apotheek krijgen. Ben je zwanger, dan zijn er drie mogelijkheden. Als je denkt dat je goed voor je baby kunt zorgen kan je de zwangerschap gewoon uitdragen. Maar er kunnen omstandigheden zijn, (geen werk, geen geld, geen huis, geen partner, zwanger van "de verkeerde" vriend, enzovoorts, ) dat je van een noodsituatie kunt spreken, en je een kind niet aan kunt, het niets te bieden hebt. Je kunt overwegen het de zwangerschap toch uit te dragen en het kind dan te laten adopteren door een stel dat zelf geen kinderen kan krijgen. Een derde mogelijkheid is om voor abortus te kiezen. Je kunt het beste heel zorgvuldig je gevoelens nagaan, en je beweegredenen op een rijtje zetten om pas daarna de beslissing te nemen. Alhoewel jijzelf de beslissing moet nemen, is het vaak prettig je probleem met iemand anders te bespreken. Je weet zelf het beste wie dat zou kunnen zijn.

Het lijkt niet eerlijk om gedwongen te worden te kiezen tussen twee negatieve oplossingen. Bedenk wel dat de beslissing moeilijker wordt naarmate je langer wacht. Als het kan is het goed om je ouders, zussen of vriendinnen om raad te vragen, maar jijzelf moet beslissen wat er met jouw zwangerschap gebeurt. Niemand weet het beter dan jijzelf. Bedenk dat veel vrouwen voor abortus kiezen, juist omdát ze een goede moeder willen zijn.Vrouwen ervaren vaak een gevoel van opluchting als ze de beslissing eenmaal hebben genomen. Kom je er helemaal niet meer uit dan is er het [FIOM] dat je goed kan helpen bij het nemen van je beslissing.

[terug naar vragen]

2. Wat is abortus precies ?

Bij een abortusingreep wordt de zwangerschap afgebroken door het vruchtje te verwijderen. Dat kan op twee manieren. Als je nog maar een paar weken zwanger bent wordt dat gedaan d.m.v. een zuigcurettage, of d.m.v. de abortuspil. Bij een curettage wordt het baarmoederslijmvlies met het daarin genestelde vruchtzakje wordt door een buisje dat met een slang aan een pomp is verbonden, weggezogen. Je zwangerschap is dan definitief afgebroken. Met de pil gaat het anders, na het innemen van tabletten krijg je een miskraam. ( zie ook bij 14). Als je zwangerschap verder gevorderd is dan 12 weken, wordt de ingreep ingewikkelder. Als je tot abortus besluit, is het dus verstandig zo vlug mogelijk een afspraak te maken.

3. Is Abortus in Nederland toegestaan ?

Sinds 1 november 1984 is de Wet Afbreking Zwangerschap van kracht en is abortus, toegestaan als die gedaan wordt door een arts in een kliniek of ziekenhuis in het bezit van een speciale vergunning van de Minister van Volksgezondheid. Tussen het eerste gesprek dat je met een arts - dat kan de huisarts zijn, maar iedere andere arts is ook goed - over je ongewenste zwangerschap hebt gehad en de behandeling zelf, moeten minstens 5 dagen liggen. (Wettelijke bedenktijd !)

4. Wat kost een abortus ?

Als je legaal, en langer dan 3 maanden in Nederland woont hoef je niets te betalen. De behandelkosten worden sedert 1985 betaald door de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ). Het meenemen van een uittreksel uit het persoonsregister van de gemeente waarin je woont (halen op het gemeentehuis of stadhuis), of je zorgpas is voldoende bewijs voor jouw recht op gratis behandeling.

5. Waar kan ik een abortus laten doen ?

Een abortus kan je het beste daar laten doen waar de meest ervaren artsen werken. Dat is zonder twijfel in de abortusklinieken. Daar tref je bovendien personeel aan dat niet 'tegen' abortus is, of dat je daarom lelijk aankijkt. Bedenk daarbij dat een abortus in een ziekenhuis 5 a 6 maal zo duur is, en zeker niet beter. Je bent daar "patient".

Klik voor het vinden van een abortuskliniek bij jou in de buurt[hier]

[terug naar vragen]

6..Hoe zijn die klinieken ?

Eerste-trimesterklinieken lijken niet op een ziekenhuis. Er worden soms maar enkele vrouwen per dag geholpen. Er zijn geen lange wachttijden in drukke of onpersoonlijke wachtruimten. Er heerst een huiselijke sfeer en er wordt alles aan gedaan om jou, na je moeilijke beslissing, zo goed mogelijk op te vangen en te begeleiden. Tweede-trimesterklinieken zijn, vanwege de soort behandeling, wat formeler ingesteld; maar ook daar zitten de vrouwen allemaal in hetzelfde schuitje. Alle kliniekmedewerkers zijn er gemotiveerd om je zo goed mogelijk te helpen en je op je gemak te stellen.

7. Heb ik een verwijskaart van de huisarts nodig ?

Nee. Sommige klinieken vragen erom, maar je bent helemaal niet verplicht om naar je huisarts te gaan. In 2007 hadden, volgens het rapport van de Inspectie, 61,3 % van de vrouwen een verwijsbriefje van de huisarts. Er kunnen uiteenlopende redenen zijn waarom je dat niet wilt. Ook daar heeft de kliniek niets mee te maken. Bijna 15% van de vrouwen komt zonder verwijzing, direct naar de klinieken. De kosten voor de behandeling worden niet door het Ziekenfonds vergoed, maar door de AWBZ. Iedere vrouw die drie maanden of langer, legaal in Nederland verblijft is AWBZ gerechtigd. Om aan te tonen dat je AWBZ gerechtigd bent kan je op het stadhuis of het gemeentehuis in je woonplaats een bewijs van inschrijving in het persoonsregister van die gemeente krijgen ( ± 5 euro). Dat is voldoende om aan te tonen dat je recht hebt op een abortus, betaald door de AWBZ. Veel huisartsen weten dat ook niet en geven een verwijskaart van het ziekenfonds mee. Die verwijnen in de klinieken meteen in de prullenmand. Als je voor je zwangerschapsafbreking naar een algemeen ziekenhuis met een abortusvergunning gaat, heb je wel je zf-kaart nodig. Het is daar 8 tot 12 maal zo duur als in een ab-kliniek en zeker niet beter. In dat geval heb je wèl een verwijskaart van je huisarts nodig.

Als je minderjarig bent, dus nog geen 18 jaar, had je vroeger de handtekening nodig van tenminste één van je ouders, of wettelijke vertegenwoordiger(s). In een andere wet (W.G.B.O) staat dat ook 16-jarigen zelfstandig een behandelovereenkomst kunnen sluiten. Bespreek het, als je dat wilt, met je huisarts en vraag dan een verwijsbriefje van hem. Als je niet wilt dat de huisarts er met anderen over praat moet je hem/haar dat duidelijk zeggen. Hij /zij is dan gebonden door het beroepsgeheim, en mag het zelfs niet aan je ouders vertellen.

[terug naar vragen]

8. Komt iemand anders te weten dat ik een abortus onderga ?

Nee, absoluut niet. Er worden aan niemand inlichtingen verstrekt. Als er iemand voor je zou opbellen naar de kliniek, wordt er zelfs niet gezegd of je er bent. Je krijgt een brief voor de huisarts mee (of deze wordt per post verzonden), omdat de artsen vinden, dat het belangrijk is voor de nazorg dat die er van afweet. Maar als jij dat niet wilt, gebeurt ook dat niet. Zeg datduidelijk voor je naar huis gaat. De noodzakelijke nacontrole, na twee tot drie weken, behoort in de abortuskliniek te worden gedaan, maar kan, in overleg, ook door de huisarts worden gedaan.

9. Doet een abortusingreep pijn ?

Het juiste antwoord is" ja-maar". Dat maar slaat op het vervelende gevoel dat iedereen ervaart. De meeste vrouwen zeggen dat de pijn met plaatselijke verdoving dragelijk is en maar kort duurt . In de meeste klinieken kan je, als je van de behandeling liever helemaal niets wilt merken, een roesje (sedatie) krijgen. De klinieken waar dat kan, vermelden dat in hun folder of website. Als je na het roesje weer helder wordt, weet je vaak niets meer van de behandeling. Wel kan je dan toch een soort menstruatiepijn voelen. Een zetpil of een tablet tegen die pijn biedt dan uitkomst.

10.Mag mijn partner bij me blijven tijdens de behandeling ?

In de meeste eerste-trimesterklinieken (tot 13 weken overtijd) mag je partner / zus / moeder wel bij de behandeling zijn als JIJ dat graag wilt. Sommige artsen vinden dat minder prettig omdat ze daardoor kunnen worden afgeleid. Bij de behandeling is altijd een verpleegkundige om je hand vast te houden of wat met je te praten. In de tweede-trimester klinieken (na 13 weken overtijd), waar de ingreep onder meer ziekenhuisachtige omstandigheden wordt verricht, mag de partner meestal niet mee in de operatiekamer.

11 Wat zijn de risico's van een abortus ?

De kans op complicaties na een abortus is kleiner dan na een normale bevalling . Alhoewel overal zorgvuldig en zo steriel mogelijk wordt gewerkt is infectie het grootste risico. Om dat te voorkomen krijg je in de abortusklinieken antibiotica mee (of een recept daarvoor). Ook bestaat,, voornamelijk na een late abortus, het risico van langdurig bloedverlies. Dit treedt meestal op als er weefsel na de ingreep in de baarmoeder is achtergebleven, of als deze door de ingreep is beschadigd. Als achtergebleven weefsel niet vanzelf wordt uitgestoten, moet er een nabehandeling worden gedaan om het er alsnog uit te zuigen. Ook na de behandeling met de abortuspil bestaat kans op bloedverlies; deze kans is zelfs aanzienlijk groter dan na een zuigcurettage. In zeer zeldzame gevallen kan bij de behandeling de baarmoeder worden beschadigd. Over het algemeen kan dat - na overplaatsing - in een ziekenhuis worden hersteld. Als de zwangerschap erg jong is (nog maar een paar dagen 'over tijd') dan is het risico groter dat bij de behandeling het nog heel kleine vruchtzakje wordt gemist. Zo'n heel vroege abortus wordt ook wel een 'Overtijdbehandeling' genoemd. Het is niet zo dat een overtijdbehandeling minder pijnlijk is dan een gewone abortus. Sommige artsen raden daarom af om in zo'n heel vroeg stadium te komen.

[terug naar vragen]

12. Hoe lang duurt een abortusingreep in de eerste drie maanden ?

De behandeling duurt zelden langer dan een minuut of 5 . Over het algemeen moet je een uur voor de behandeling in de kliniek aanwezig zijn. Meestal wordt eerst de ECHO gemaakt zodat de arts precies weet hoelang je zwanger bent. Dan volgt meestal het gesprek waaruit moet blijken dat je er goed over hebt nagedacht, dat je uit vrije wil naar de kliniek bent gekomen, en dat de abortus voor jou noodzakelijk is. Alles wat er verder gaat gebeuren wordt je uitgelegd. Soms vindt er nog aanvullend onderzoek plaats, waarbij bijvoorbeeld je Resusfactor wordt bepaald..

Na de ingreep kan je meestal snel naar huis. Soms is het verstandiger nog 1 of 2 uur in de kliniek bij te komen en wat te drinken of te eten. In de meeste klinieken krijg je antibiotica mee voor na de behandeling. Dat zijn maar een paar pilletjes voor de eerste drie dagen. Dat is genoeg om een infectie te voorkomen. Als je 35 of ouder bent ben je hoogstwaarschijnlijk al niet meer vatbaar voor de infectie waar jongere vrouwen wel tegen beschermd moeten worden: de Chlamydia Trachomatis. Daar zijn die pillen tegen. Vaak krijg je ook nog 4 tabletten metronidazol mee (of een recept daarvoor) wat tegen weer andere microorganismen beschermt. Dus alle medicijnen zorgvuldig innemen !!!

13 Krijg ik lokale verdoving of algehele verdoving ?

In de meeste klinieken wordt lokale verdoving toegepast. Dat gaat door middel van een paar injecties rond de baarmoedermond, die op zichzelf gevoelig kunnen zijn. Veelal kan je om een'roesje' (sedatie) vragen. Dat is een combinatie van een sterk anti-pijnmiddel en een rustgevend middel. Het effect daarvan is dat je vrijwel niets voelt en dat je je na de ingreep daarvan niets meer kan herinneren. Bij een paar klinieken is ook algehele anesthesie (narkose) mogelijk. Het beste is het om daar bij het maken van de afspraak al duidelijk over te zijn. Je moet daarna wel langer in de kliniek blijven om goed uit te slapen. Als je een roesje of narcose wilt, moet je er voor zorgen dat iemand je afhaalt van de kliniek. Je mag die dag namelijk niet zelf autorijden of fietsen.

14.Hoe zit dat met die abortuspil ?

Na een enthousiaste start in 2001 is de belangstelling voor "de abortuspil" (Mifegyn ®) iets afgenomen.

Kort gezegd is die pil alleen toepasbaar in de eerste 5 weken na de eerste gemiste menstruatie. Je moet er dus vlug bij zijn. Je moet er ook meer geduld voor hebben dan voor een gewone zuigcurettage, want je moet soms wel drie keer naar de kliniek komen. Je moet niet te ver van de kliniek afwonen, en telefonisch bereikbaar zijn B Bij het eerste bezoek wordt alles goed uitgelegd. Je krijgt dan, als het doorgaat, een medicijn te slikken dat het embryo in je baarmoeder doet afsterven. Twee dagen later kom je terug en krijg je in de kliniek een ander medicijn (Cytotec®), dat de baarmoeder doet samentrekken, waardoor het vruchtje naar buiten komt. Dat is niet altijd nodig omdat ook na het eerste medicijn, de Mifegyn ® het vruchtje al kan worden uitgestoten. Dat gaat dan meestal met ruim bloedverlies gepaard. Soms ook geeft de arts van de kliniek je die tweede pillen mee, om thuis te nemen. Dan moet je na 14 dagen nog een keer voor nacontrole komen. Niet alle klinieken geven de pil. Kijk ook bij de lijst [adressen]. Bedenk wel, dat het risico van heftig navloeien na de "pil" aanmerkelijk groter is dan bij een zuigcurettage. Zorg er dus voor dat je niet alleen (thuis) bent en dat je vlug, met een auto, naar een ziekenhuis kunt komen als dat nodig mocht zijn.

[terug naar vragen]

15. Waar moet ik na de abortus op letten ?

Na de abortus kun je het beste:

1. je normale activiteiten hervatten als je je daartoe in staat voelt;

2. de meegegeven medicijnen nemen op de voorgeschreven manier, en die kuur echt afmaken;

3. je houden aan de afgesproken nacontrole datum, ook als je je OK voelt;

4. niet wachten met voorbehoedsmiddelen! Denk er aan dat je kort na de abortus al weer zwanger kunt raken !

NIETS in de vagina stoppen, geen spoeling, tampons of sex gedurende drie weken;

Neem contact op met de kliniek of je huisarts als :

1. je koorts krijgt hoger dan 38º,

2. flauwvalt, of erg duizelig bent,

3. buikpijn houdt, langer dan 2-3 dagen,

4. heftig bloedverlies optreedt, dat is meer twee maandverbanden nodig in twee opvolgende uren; (dus eerste uur 3 verbanden en het tweede uur 1 is OK)

5. Je last krijgt van viesruikende afscheiding.

16. Zal ik erg bloeden na de abortusingreep ?

Bij iedere vrouw kan het bloedverlies weer anders zijn; dat is niet te voorspellen. Belangrijk is dat het bloedverlies de eerste dagen meestal erg meevalt. Maar als de zwangerschapshormonen uit het lichaam verdwijnen (de derde en vierde dag) treedt aak een forse bloeeding op met stolsels. Schrik daar niet van; het gaat voorbij. Maar de menstruatie kan nog wel een half jaar onregelmatig zijn, en tussen-bloedingen komen ook vaak voor. Het snelst ben je weer regelmatig als je meteen met de anticonceptiepil begint.

[terug naar vragen]

17. Moet ik na de abortus thuis in bed blijven ?

Nee, dat is niet nodig; je kunt de ingreep, wat dat betreft, beschouwen als een flinke menstruatie.

18.Wanneer mag ik weer werken ?

Lichamelijk is je toestand te vergelijken met die tijdens de menstruatie. Als je je er toe in staat voelt mag je dus de dag na de ingreep weer aan de slag. Na een verdere abortus, - na 13 weken - moet je wel een paar dagen heel rustig aandoen.

19. Hoelang mag ik na een abortus geen sex hebben ?

Om het risico van infectie te verminderen is het verstandig tot tenminste twee weken na de ingreep geen geslachtsgemeenschap te hebben.

20. Kan ik na de abortus nog kinderen krijgen ?

Normaal gesproken : JA ! De tegenstanders van abortus brengen allerlei rare praatjes in de wereld om je bang te maken voor de ingreep. Het is goed om te bedenken dat voor de vrouw een abortus tien keer veiliger is dan een bevalling.

21. Is die nacontrole nodig, en wat gebeurt er dan ?

De controle na de zwangerschapsafbreking behoort bij de behandeling in de abortuskliniek, en kan ook het beste daar gebeuren. Dat wordt twee tot drie weken na de ingreep gedaan. Er is dan een nagesprek, waarbij ook over de anticonceptie wordt gesproken. De kliniek wordt voor het nagesprek betaald. Soms wordt door de kliniek gezegd: "Ga maar naar je huisarts, wij doen dat hier niet." Dat is fout. De huisartsen zitten ook niet op die nacontroles te wachten, en weten vaak niet wat die inhoudt. Als je ver van de kliniek af woont kan je overleggen naar je huisarts te gaan voor de nacontrole. Bel die dan tevoren op en vraag of hij/zij dat wil doen. Uit het inspectierapport over 2004 blijkt dat meer dan de helft van de vrouwen liever dan terug te gaan naar de kliniek, naar de huisarts gaat voor de nacontrole

21a.Mag ik mijn dossier inzien en de echofoto meenemen ?

Het behandelverslag en de Echofoto is en blijft eigendom van de kliniek. Je hebt wel inzagerecht. Als je het (vriendelijk) vraagt kan er wel een copy van de echofoto voor je gemaakt worden. De kliniek is niet verplicht je die te geven, maar omdat het vaak bij de verwerking van de abortus helpt als je die als aandenken hebt, heeft men wel begrip voor je verzoek. De papieren blijven niet eindeloos bewaard. Dat verschilt van kliniek tot kliniek. Meestal na 5 of 10 jaar worden de dossiers vernietigd.

[terug naar vragen]

22. Krijg ik mijn menstruatie weer gewoon terug als voor de abortus ?

Bij de meeste vrouwen is dat zo. De dag van de ingreep zelf valt de bloeding best mee en veel vrouwen denken dan dat ze het daarmee gehad hebben. Op de derde en vierde dag na de ingreep is de spiegel van de zwangerschapshormonen gezakt waardoor heftige bloedingen kunnen optreden al dan niet met stolsels. Schrik daar maar niet van, het neemt na een paar dagen weer af. Het kan voorkomen dat je na de abortus nog lang onregelmatig menstrueert, en soms ook nog tussendoor vloeit. Dat komt minder vaak voor als je meteen na de ingreep met de pil begint.

23. Zal ik spijt krijgen of me erg schuldig voelen na een abortus ?

Wanneer op goede gronden gekozen is voor de ingreep, na overleg met vrienden en/ of je ouders, dan is de kans op spijt klein. Moest je voor de abortus kiezen onder druk van anderen of allerlei nare omstandigheden, en stond je er emotioneel niet achter, dan kan heftig verdriet of spijt lange tijd blijven bestaan. Dit komt vooral voor bij vrouwen in de leeftijdsgroep van 25 tot 40 jaar, die leven in ingewikkelde sociale omstandigheden en die vaak al kinderen hebben. De abortus lost hun problemen en die omstandigheden niet op. Later wordt de abortus dan toch vaak gezien als de oorzaak van alle moeilijkheden.

Uit onderzoek is gebleken dat maar weinig vrouwen zich schuldig voelen na een abortus. Als de behandeling voorbij is, en meestal is het achteraf meegevallen, dan is opluchting de algemene reactie. Iedereen ziet tegen de abortus op, dat spreekt vanzelf. Na de ingreep kan je je nog een paar dagen verdrietig voelen. Voor de verwerking is het van groot belang dat je met iemand die jij vertrouwt er goed over praat. Niemand kan de toekomst voorspellen. Niemand kan met zekerheid zeggen wat de gevolgen van welke keuze dan ook, zullen zijn. Als je met problemen blijft zitten kan je altijd terugkomen in de kliniek om erover te praten. Als je dat niet zou helpen kan je worden doorverwezen naar meer gespecialiseerde deskundigen. Het blijkt dat de verwerking van de abortus vooral moeilijk is voor die vrouwen, die de beslissing alleen hebben genomen, of die menen een zonde te hebben begaan vanuit hun religieuze achtergrond.

[terug naar vragen]

24. Is er voor mannen ook hulp beschikbaar als ze problemen hebben met abortus ?

 Ja, de Stichting FIOM helpt behalve vrouwen ook mannen die vragen of problemen hebben op het gebied van onbedoelde zwangerschap, abortus, afstand ter adoptie, ongewenste kinderloosheid, adoptie, seksueel misbruik, verkrachting, incest en geweld binnen de relatie.Hun hulp bestaat uit informatie en advies, individuele hulp en begeleiding. Daarnaast organiseren ze gespreksgroepen waar mensen hun ervaringen kunnen delen en steun kunnen vinden. De Fiom heeft in het land 15 vestigingen waar iedereen gratis en met of zonder verwijzing terecht kan. Klik op [FIOM]

25. Wanneer kan ik na de ingreep het beste met anticonceptie beginnen ?

Ik raad aan nog dezelfde dag met de anticonceptiepil te beginnen. Ten eerste ben je dan beschermd (ook al mag je de eerste drie weken helemaal niet vrijen), en ten tweede weet je wanneer de volgende menstruatie komt. Dat kan na een abortus onduidelijk zijn. Het is ook veilig en efficiënt om in aansluiting op de abortusingreep meteen een spiraaltje te laten plaatsen. Een nadeel is dat je meer krampen en bloedverlies kunt hebben. Kijk ook op de nieuwe [anticonceptiesite] hier

26. Kan ik, moslima, na de abortus ergens terecht voor een maagdenvlies-hersteloperatie ?

Ja, er is een kliniek, waar dat kan. Het wordt gedaan onder lokale verdoving of onder narcose door een arabisch sprekende vrouwlijke arts. [info hier].

27. Kan ik via internet met een vertrouwd persoon over mijn probleem overleggen ?

Als je nu nog met dringende vragen zit, waarmee je niet bij je eigen arts terecht kunt, dan kan je die voorleggen aan een abortusarts. (zie hieronder) Geef dan je e-mailadres door. Vanzelfsprekend is het contact absoluut vertrouwelijk en valt één en ander onder het medisch beroepsgeheim. De arts reageert alleen 's avonds, maar wel meestal nog dezelfde avond.

Laatste revisie 19 januari 2009 , tekst: Dr Joeri van den Bergh.

E-Mail : Klik hier voor contact met dr Joeri

 [terug naar vragen] [terug naar de abortuspagina]